BALANGKAS, ATBP.

Samot-sari tungkol sa balangkas ng kahit ano, at kung ano-ano pa

Archive for the ‘pang-ukol’ Category

Guide to generating data: Prepositional Phrase

with 2 comments

COMPARATIVE SYNTACTIC DESCRIPTIONS OF PHILIPPINE LANGUAGES
GUIDE TO GENERATING DATA: PREPOSITIONAL PHRASE

October 1, 2011

Learning a second language in school while maintaining the first as the dominant means of communication is a problem-solving activity. At this point, the magical acquisition device that guided the learner to acquire in a spectacular fashion his first language is no longer available, or not available in its entirety. In a problem-solving activity, the learner needs more than mere exposure to samples; some explanation of the samples will help. He now needs to know about the language, which is not easy to do while also trying to learn it. A reasonable program is to approach the target language from knowledge of the first. Armed with just enough knowledge about his language, the learner is guided to “see” the equivalent construction, or lack of it, in the other language. This “just-enough-structure” approach relies on a detailed and systematic comparison of the two languages. Teachers and lesson plan writers will use the analysis to determining what’s just enough in a particular language area and skill level. The view of the grammar is as opaque as possible to younger students, and only gradually becomes transparent as skills mature and lessons are unwieldy to present without explicit mention of structures.

The project aims to build a proper syntactic description of a the target language comparable or “parallel” to Tagalog as the base language. Luckily our languages are more similar than different, so the task will not be as arduous as it would be otherwise.

The descriptive apparatus relies on the observation that phrases in languages have the same simple structure, and that so-called larger structures are simply layers of that simple phrase structure.

Prepositional Phrase

We start with the prepositional phrase. Structurally it is the simplest and least interesting phrase in Tagalog. But, as if to compensate, it poses a tough problem: how to identify the prepositions, and, by extension, the prepositional phrase. Here’s a traditional definition of the preposition:

Sa tradisyunal na paliwanag, binubuo ang kategoryang pang‑ukol ng mga salitang hindi nababanghay, na nag‑uugnay ng pangngalan sa ibang bahagi ng pangungusap, halimbawa, ang mga salitang para, tungkol at dahil sa mga sumusunod na halimbawa:

pagkain para  sa ibon
nagsalita tungkol  sa kolonyalismo
maykaya dahil  sa sipag
madalas manalo dahil  sa suwerte

The Tagalog prepositional phrase (PP) frame is as shown below. It is headed by a preposition (tungkol), and it must always have an object (sa bagyo). An example of a minimal phrase:

(tungkol) (sa bagyo)
Prep.           Obj

PP can include a modifier (tila), thus:

(tila (tungkol) (sa bagyo))
Mod

And another modifier:

(parang (tila     (tungkol) (sa bagyo)))
Mod          Mod    Prep          Obj

The relationships are easy to see in an upside-down tree diagram:

-————-PrepPhrase
—————- -/———\
———--Mod ————\
———parang ——– / \
———————Mod —— \
———————tila ——-/\
————————–Prep —–Obj
————————tungkol —–sa bagyo

All prepositional phrases in Tagalog have this structure; as a matter of fact, all structures in a language can be represented using this same basic structure, with different labels for different phrase types.

Data gathering essentially involves “filling up” the nodes in the above tree structure in your language.  Some questions that will help:

  • What are the prepositions in my language? (What can serve as a word that obligatory takes an object that can be modified by modals and whose function – not shown in the tree above – is to relate the object to another part of the sentence?)
  • What can serve as object of the preposition? What are the markers (sa, kay, kina in Tagalog)?
  • Are there any restrictions on what prepositions can take what type of objects?
  • What word categories (modal, adverb) can serve as modifiers?
  • Can there be prepositions that do not require an object?
  • Can there be prepositions that cannot be extended using modifiers?
  • Any prepositional phrase without an overt preposition? (Huh?)
  • Can the order of the elements (nodes) of the phrase vary?
  • Exceptions to what can combine with what are important.

And now, the tasks.

1.  Translate the phrases below in your language, underline the preposition. We want to get a feel for the PP construction and how or where it merges with the rest of the sentence.  In Tagalog, it relates to a Noun (pagkain), a V (nagsalita), an Adj (maykaya), or an Adv (madalas).

pagkain para  sa ibon
nagsalita tungkol  sa kolonyalismo
maykaya dahil  sa sipag
madalas manalo dahil  sa suwerte

2.  Translate. We want to eliminate non-prepositional phrases that had been considered in the past as prepositional phrases.

libro sa ibabaw ng mesa
libro sa tabi  ng mesa
libro sa ilalim  ng mesa
libro sa loob  ng mesa
libro sa  mesa

3.         List the ‘suspected’ prepositions in your language. Can the prepositions serve as the roots of a regular verb (dahil > dinahilan) or a stative verb (a verb that refers to a state or condition rather than an action, for example, batay > nababatay is all right but not dahil > *nadadahil.)?

TL = target language

Mod in T.L Modin T.L.  Preposition Object Equivalent Preposition in T.L.  Object of Preposition in T.L. As Verb in T.L. As Stative Verb in T.L.
(a few egs.) (a fewegs.)           (eg., nababatay)
alang-alang sa bata
alinsunod sa batas
ayon kay B
bago sa lahat
batay sa balita
buhat kay B
bukod sa akin
dagdag sa bayad
dahil kay B
galing sa bata
hanggang sa dulo
hinggil kay B
huli sa uso
husto sa iyo
iba sa lahat
kahit kay B
kuha sa park
kulang sa asin
laban kay B
labas ng baul
lagpas sa ulo
liban sa akin
lipas sa uso
mana sa ama
mula sa bata
panig sa anak
para sa bata
sabay sa imbay
salungat sa lahat
sumusunod sa ugali
taliwas sa balita
tapat sa iyo
tumbalik sa dapat
tungkol kay B
tungo sa labas
tutuo sa hula
ukol sa baha
una sa lahat

- – - – -

4. How do we know that the items in the list are prepositions? Test them using the following features of Tagalog prepositions. Give examples.

Feature (i). Tagalog prepositions take as objects phrases marked by sa, kay, kina, that is, obliquely marked phrases:

para sa bata
para kay B

Never non-obliques:

Bumili ako ng pansit para *ng bata.
Bumili ako ng pansit para *ni B.
Bumili ako ng pansit para *si B.
Bumili ako ng pansit para *ang bata.

Feature (ii).The quintissential Tagalog preposition is para (I’m sure there is an equivalent in the target language). It has two meanings:

(a) as a benefactor marker, for example: Binili ni Ampi ang siyoktong para sa Inang
(b) to mean ‘in favor of’, for example: Para kay Mayor si Ampi.

In meaning (a), the phrase cannot be interrupted by a noun phrase, as the following examples show. And it is in this meaning that we consider it as a preposition.

*Binili para ang siyoktong sa Inang ni Ampi.
*Binili para ni Ampi sa Inang ang siyoktong.

In meaning (b), interruption by a subject phrase is allowed, and in this sense we consider it a stative verb:

Para si Ben kay Mayor.
Pabor si Ben kay Mayor.

Similarly, the para-PP in predicate position cannot be interrupted, but the para-Stative Verb can be so interrupted:

Para sa Inang ang siyoktong > *Para ang siyoktong sa Inang.
Para kay Mayor si Ben > Para si Ben kay Mayor

However, the para prepositional phrase can be interrupted by a class of particles, called clitics.

Binili para nga raw pala sa Inang ang siyoktong.
Para kaya sa Inang ang regalo?

Generate the equivalent data in your language.

Tagalog Clitics Target Language
para ba kay B
kasi
kaya
daw
din
ho
l(am)ang
man
muna
na
naman
nga
pa
pala
po
sana
tuloy
yata

- – - – -

It would appear that some adverbials can interrupt the PP as well.

Para siguro sa Inang ang siyoktong.
Para talaga sa binyag ang pansit.

Those are are actually moveable adverbials. We consider them originally as occupying a Modifier position before the preposition.

Siguro para sa Inang ang siyoktong.
Talagang para sa Inang ang siyoktong.

Moveable Tagalog Adverbials Target Language
para siguromarahilmismotalaga?siyempretalaga*kailangan*dapat*tunay (na) kay B

- – - – -

What other categories of words can interrupt the prepositional phrase? Examples.

Feature (iii). The preposition para cannot be inflected in the stative verb form.

Binili ni Ampi ang siyoktong *napapara sa Inang.
*Napapara sa Inang ang siyoktong.

We want to know if an alleged preposition is a true preposition, or if it is the short form of a stative verb.Now examine which prepositions in your list behave like para, and which ones do not.

5. We test the features on the set of prepositions. In Tagalog, all of them follow behavior (i).  The table below shows whether or not they follow behaviors (ii) and (iii).

Preposition Can be Interrupted (Feature ii) Object Can be Inflected as Stative Verb (Feature iii)
Clitic Adverb Subject
alang-alang nga talaga ang tula kay M *naaalang-alang
alinsunod nga talaga ang payo sa batas naaalinsunod
ayon nga talaga si Ben kay M naaayon
bago nga talaga si Ben sa bayan *nababago sa bayan
batay nga talaga ang ideya sa batas nababatay
buhat nga talaga si Ben kay M *nabubuhat kay B
dahil nga talaga *si Ben kay M *nadadahil
galing nga talaga si Ben kay M *nagagaling
hanggang *nga talaga *ang lupa sa dulo *nahahanggang sa dulo…..
?hangga nga talaga ang lupa sa dulo *nahahangga sa dulo
hinggil nga talaga ang usapan sa batas nahihinggil
huli nga talaga si Ben sa balita nahuhuli si uso
husto nga talaga ang damit kay M *nahuhusto kay M
kulang nga talaga ang suport kay M *nakukulang sa alat
laban nga talaga si Ben kay M *nalalaban kay M
labas nga talaga si Ben sa usapan *nalalabas sa usapan
liban nga talaga *si Ben sa kanila *naliliban sa kanila
mula nga talaga si Ben kay M *namumula
para nga talaga *ang basi kay M *napapara
salungat nga talaga si Ben kay M *nasasalungat kay M
taliwas nga talaga si Ben kay M *natataliwas kay M
tumbalik nga talaga ang ideya sa tama *natutumbalik
tungkol nga talaga ang balita kay M *natutungkol
tungo nga talaga si Ben kay M *natutungo kay M
ukol nga talaga ang balita kay M ?nauukol kay M
una nga talaga si Ben sa uso nauuna sa uso

- – - – -

With the assumption that any word that behaves like para is a preposition, then the following words are prepositions.

Preposition Can be Interrupted (Feature ii) Object Can be Inflected as Stative Verb (Feature iii)
Clitic Adverb Subject
alang-alang nga talaga ang tula kay M *naaalang-alang
bago nga talaga si Ben sa bayan *nababago sa bayan
buhat nga talaga si Ben kay M *nabubuhat kay B
dahil nga talaga *si Ben kay M *nadadahil
galing nga talaga si Ben kay M *nagagaling
hanggang *nga talaga *ang lupa sa dulo *nahahanggang sa dulo……
?hangga nga talaga ang lupa sa dulo *nahahangga sa dulo
husto nga talaga ang damit kay M *nahuhusto kay M
kulang nga talaga ang suport kay M *nakukulang sa alat
laban nga talaga si Ben kay M *nalalaban kay M
labas nga talaga si Ben sa usapan *nalalabas sa usapan
liban nga talaga *si Ben sa kanila *naliliban sa kanila
mula nga talaga si Ben kay M *namumula
para nga talaga *ang basi kay M *napapara
salungat nga talaga si Ben kay M *nasasalungat kay M
taliwas nga talaga si Ben kay M *natataliwas kay M
tumbalik nga talaga ang ideya sa tama *natutumbalik
tungkol nga talaga ang balita kay M *natutungkol
tungo nga talaga si Ben kay M *natutungo kay M
ukol nga talaga ang balita kay M ?nauukol kay M

- – - – -

The rest are likely to be shorter forms of their stative counterpart: alinsunod, ayon, batay, hinggil, huli, ?ukol, una

If we had known better, we would not have gone through the interrupted part of the exercise, since the set of interruptibles is a subset of the inflectables. For Tagalog, it seems sufficient to do just the inflectable test. But your target language may differ.

And all this work just to eliminate a handful of words? I actually have pre-weeded out the list of non-prepositions. When you work on your language, you will find many borderline cases and you will need some tests.

Why bother since the students won’t care whether the phrase is headed by a preposition or a stative verb? Maybe. But we do. A stative verb phrase behaves differently than a prepositional phrase. But that’s for another lesson.

6. Armed with this new list, we then look closely at what sort of modification applies. We have a start earlier, where we showed that modal-like adverbs can modify a preposition, which is all there is to it, thus:

Binili ni Ben ang basi parang para sa Inang.
Tila para sa Inang binili ni Ben ang basi.

In Tagalog this class of adverbs appears to be the only modifiers of a preposition. The following sentences appear to show other word types as modifiers ot the preposition, but hiyang and maganda actually modify the subject.

Tila hiyang para kay Ben ang basi. < Tila hiyang ang basi para kay Ben.
Tila maganda para kay Ampi ang damit. < Tila maganda ang damit para kay Ampi.

Are there other word types that can so modify prepositions? If not, can we use “modification by a modal” as a test for prepositionhood? No, because a modal may modify other word types.

7. And lastly we look at the role or position of a prepositional phrase in the sentence.

Pariralang pangukol bilang gilidargumento ng pandiwa
Bumili para sa sangko ng basi si Ben.
Naghanda alang‐alang sa Mayor si Ben.

Pariralang pangukol bilang gilidargumento ng pangngalan
libro para kay Ben
lupa hanggang sa pader

Pariralang pang-ukol bilang gilid-argumento ng pangngalanin
ang pag-iinom ni Ben dahil sa lungkot
ang pagtitiyaga ni Ben para kay Ampi

Pariralang pangukol bilang panturing ng panguri
maykaya dahil sa mana
mabigat tulad ni Ampi

Pariralang pang-ukol bilang panturing ng pang-abay
marahang magsalita dahil sa antok
mabilis tumakbo dahil sa takot

Pariralang pang-ukol bilang panaguri
Tungkol sa bagyo ang balita.
Taliwas sa batas ang ginawa ng pangulo.

So if a phrase headed by a particular word type can modify a Noun, a Nominalization, a Verb, an Adjective, and an Adverb, and serve as a predicate, is the word type then a preposition? An adverb probably can do all of these except serve as predicate.

Nasa ibaba ang sunuran ng mga sangkap ng pariralang pang-ukol. Ang M ay modifier, P ay preposition, at ang O ay object. Ang markang “ * “ sa M ay nagtatakda na maaaring mahigit sa isa ang M.

Halimbawa
P O para kay Ogg
M* P O talagang para kay Ogg
P M* O para talagang tunay na kay Ogg
M* P M* O tila para talagang kay Ogg

- – - – -

Finally Some Comforting Words.

Writing the narrative should be a lot easier than data gathering, because we can use the same Tagalog narrative, rewording some sentences, inserting such phrases as “While in Tagalog …”, “As far as Ilocano goes …”, “In contrast to Tagalog, …”, “Similarly with Tagalog, …” .

There’s some work involved, true. For the inclined, it is interesting, even exciting, and rewarding.

Written by Resty Cena

October 1, 2011 at 3:32 am

Follow

Get every new post delivered to your Inbox.